Pesma Đurđevdan krije tragičnu priču: Ovako je nastala

Pesma Đurđevdan
Foto: Ilustracija

Srpska pravoslavna crkva i neni vernici danas praznuju Đurđevdan. Uz obeležavanje narodnih običaja, tradicija je postala i pesma Đurđevdan. Pesmu je obradio muzičar Goran Bregović, a opevala sarajevska grupa “Bijelo dugme”.

Kada su gladni i žedni Srbi, koji su na Đurđevdan u vagonima transportovani za zloglasni logor, počeli da zapomažu, jedan Sarajlija je prvi put zapevao: “Proljeće na moje rame slijeće, đurđevak zeleni, svima osim meni…” .Tako je nastala pesma Đurđevdan.

Pesma nastala u vozu za Jasenovac

Čuvena pesma “Đurđevdan” nastala je u “vozu smrti”, koji je putovao iz Sarajeva za Jasenovac, otkriva profesor Žarko Vidović, istoričar umetnosti iz Sarajeva, koji je bio u zloglasnom koncentracionom logoru 1942. godine.

Naime, kako svedoči ovaj istoričar, Srbe su 1942. godine na Đurđevdan zatvorili u stočne vagone. Po naređenju NDH, policija ih je povela na “đurđevdanski uranak”.

Vidović je bio u zаtvorimа do 1942. godine, i to prvo u nemаčkom, pа u ustаškom.

U “Velikom trаnsportu” prebаčen je u Jаsenovаc. Odаtle je deportovаn u logor kod Nаrvikа u Norveškoj.

Prema njegovim rečima, na putu prema kazamatu, zatočenici u vagonima bez hrane i vode počeli su da padaju u krize zbog straha i neizvesnosti.

U opštem haosu, jedan od njih, za koga se tvrdi da je bio član sarajevske “Sloge”, u sopstvenom grču i nemoći, iz ponosa i prkosa, prvi put je zapevao “Proljeće na moje rame slijeće, đurđevak zeleni, svima osim meni – Đurđevdan je!”.

Po dostupnim svedočenjima, ustaše su zbog pesme “Đurđevdan” zatvorile šibere na vagonima. Zatvorenici su ostali bez vazduha na malom prostoru, zbijeni jedni do drugih.

Od 3.000, koliko ih je krenulo iz Sarajeva, u Jasenovac je stiglo 2.000 duša. Njih dve stotine je na kraju rata preživelo torturu.

Ova informacija potvrđena je i od preživelih svedoka iz Republike Srpske, piše novinar Vukašin Beatović, čiji je autorski tekst preneo sajt Frontal.