Zaštitna arheološka iskopavanja na trasi buduće železničke obilaznice oko Niša donela su izuzetno otkriće: na lokalitetu Orničje u ataru Malče istraživači Zavoda za zaštitu spomenika kulture Niš identifikovali su praistorijski rondel, složeni kompleks koncentričnih rovova i palisada oblikovan u tri velika kruga, što ovo nalazište svrstava među najznačajnija u savremenoj arheologiji jugoistočne Srbije.
Rimski grob otkriven u središnjem delu praistorijskog rondela, sistema koncentričnih rovova i palisada, predstavlja dosad najznačajnije otkriće arheoloških iskopavanja na trasi buduće železničke obilaznice oko Niša, saopštili su iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture Niš. Iz Zavoda naglašavaju da se radovi odvijaju pod izuzetno otežanim uslovima na terenu i u teškim vremenskim prilikama. Istovremeno, reč je o jednom od najvećih iskopavanja koje je Zavod organizovao od svog osnivanja – angažovano je više od 25 arheologa, dok površina istraživanja prelazi 17.000 kvadratnih metara.
Iz Zavoda navode da nastavljaju zaštitna arheološka istraživanja na trasi železničke obilaznice oko Niša, na lokalitetu Orničje kod Malče, koji se izdvaja kao nesvakidašnje arheološko nalazište sa sistemom rovova i palisada oblikovanih u koncentrične krugove. Prema rečima stručnjaka, reč je o jedinstvenoj strukturi koja dodatno potvrđuje značaj ovog terena za razumevanje praistorijskih zajednica na području jugoistočne Srbije.
„Dosadašnjim arheološkim iskopavanjima gotovo u potpunosti je istražen praistorijski rondel. Utvrđeno je da je sačinjen od 3 prstena rovova, u vidu 3 koncentrična kruga. Na osnovu preliminarne obrade pokretnog arheološkog materijala, može se bliže opredeliti u period eneolita. Posebno značajno je otkriće rimskog groba u središnjem delu praistorijskog rondela, što je bilo veoma iznenađujuće i svakako daje jednu potpuno novu dimenziju značaja ovom arheološkom otkriću“, objašnjavaju iz Zavoda.
Osim na lokalitetu Orničje, arheološka iskopavanja biće sprovedena i na još dva nalazišta na trasi buduće obilaznice – Novosel i Gornji Ribnik. Iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture Niš objašnjavaju da je potrebno izvršiti potpuna arheološka istraživanja duž cele trase obilaznice kako bi se omogućila realizacija izgradnje pruge. Zbog toga se iskopavanja odvijaju prema prioritetima projekta i pod izuzetno otežanim uslovima.
Kako navode, obilne padavine krajem oktobra i tokom novembra usporavaju završetak radova, otežavaju svakodnevni dolazak arheoloških ekipa i mehanizacije, a pristup terenu moguć je samo terenskim vozilima. Lokalitet je više puta bio poplavljen, pa je vodu bilo potrebno višestruko ispumpavati kako bi iskopavanja mogla da se nastave.
Iz Zavoda ističu da su ovo jedna od najvećih arheoloških iskopavanja koja su organizovali od svog osnivanja. Na projektu je angažovano više od 25 arheologa, a istraživanja obuhvataju površinu veću od 1,7 hektara. U toku radova koristi se i najsavremenija tehnologija namenjena zaštiti arheološkog nasleđa, što omogućava detaljniju i precizniju obradu nalazišta.
