Na Novom groblju u Nišu ove godine ponovo je zabeleženo masovno stradanje ptica od strujnog udara na srednjenaponskom dalekovodu.
Prema podacima Društva za zaštitu i proučavanje ptica Srbije, na lokaciji je pronađeno 25 uginulih ptica, među kojima je 16 belih roda, strogo zaštićene vrste u Srbiji.
Pored roda, pronađeni su i uginuli gačci, čavke i gugutke.
Iz Društva navode da ovo nije izolovan slučaj, već problem koji se na istoj lokaciji ponavlja godinama. Tokom terenskog pregleda 2023. godine pronađeno je 13 leševa ptica, među kojima osam belih roda, dok je 2024. godine evidentirano 18 stradalih ptica, od kojih je 11 bilo belih roda. Prošle godine pronađeno je najmanje 15 uginulih ptica, među kojima deset roda.
Opasnost predstavljaju dalekovodni stubovi
Elektrokucija je jedan od uzroka stradanja ptica koji se može sprečiti odgovarajućom zaštitom elektroenergetske infrastrukture. Poseban rizik predstavljaju stubovi srednjenaponskih dalekovoda, na kojima ptice sleću i odmaraju se.
Kako objašnjavaju iz Društva, među najčešće stradalim vrstama u Srbiji su ptice iz porodice vrana, koje koriste stubove kao zamenu za pojedinačna stabla u otvorenim staništima. U velikom broju stradaju i bele rode, posebno mlade jedinke koje još uče da lete.
Do strujnog udara dolazi kada ptica svojim telom ili raširenim krilima istovremeno dodirne delove različitog električnog potencijala, poput dve faze ili faze i uzemljenja.
Sa Novog groblja ptice, prema navodima Društva, često lete prema gradskoj deponiji koja se nalazi u blizini, gde pronalaze hranu u otpadu iz domaćinstava. Dalekovodni stubovi na tom potezu predstavljaju mesta na kojima se ptice zaustavljaju i odmaraju.
Problem godinama poznat nadležnima
Društvo za zaštitu i proučavanje ptica Srbije navodi da godinama ukazuje nadležnim institucijama na ovaj problem i apeluje da se opasni elementi dalekovoda izoluju ili zamene bezbednijim rešenjima.
Prema informacijama koje su dobili, konzole dalekovoda na ovoj lokaciji kod Niša trebalo bi da budu izolovane zaštitnom opremom do kraja ove godine. Radove bi trebalo da sprovede Elektrodistribucija Srbije, odnosno Operator distributivnog sistema (ODS).
Ukoliko zaštita bude postavljena prema najavama, trebalo bi da bude sprečeno dalje stradanje ptica na ovoj lokaciji, koja je prethodnih godina više puta evidentirana kao mesto masovnog stradanja od strujnog udara.
