Beogradske opštine: Viševekovna istorija Belog grada

beogradske opštine
Beograd

Singidunum, Alba Bulgarica, Fehervar, samo su neki od naziva koje je kroz istoriju nosila naša prestonica. Beogradske opštine, i danas čuvaju tragove istorije koja datira još od kamenog doba.

Istoriju čine ljudi, civilizacije koje su živele na području Beograda, i ostavljale tragove za sobom. Beogradske opštine čuvaju tu istoriju i čine grad posebnim.

Duga i burna istorija odlikuje glavni grad Srbije. Beograd je raskrsnica kulture, koja u sebi čuva deliće civilizacija od kamenog doba. Vremenom se razvijao i postajao sve bitnije kulturološko mesto. Ono što ovaj grad čini tako posebnim jesu delići istorije, naroda i kulture koji se godinama prožimaju Beogradom.

Grad Beograd čini 17 opština, 10 sa gradskim statusom i 7 sa prigradskim statusom.

  • Barajevo
  • Voždovac
  • Vračar
  • Grocka
  • Zvezdara
  • Zemun
  • Lazarevac
  • Mladenovac
  • Novi Beograd
  • Obrenovac
  • Palilula
  • Rakovica
  • Savski venac
  • Sopot
  • Stari grad
  • Surčin
  • Čukarica
Stari grad

Ova opština je jezgro iz kog se grad razvijao. Sadašnja opština je nastala 1957. spajanjem opština Stari grad, Skadarlije i dela Terazija. Ukoliko se odlučite da prilikom obilaska iznajmite smeštaj na Starom gradu, apartman u centru Beograda, u Knez Mihailovoj ulici je odličan izbor, jer će Vam sve glavne znamenitosti grada biti u neposrednoj blizini. Na teritoriji ove opštine nalazi se Srpska akademija nauka i umetnosti, Botanička bašta, 18 muzeja, šest pozorišta, 13 fakulteta i veliki broj različitih kulturnih ustanova. Ono što je nezaobilazno je legendarna boemska četvrt Skadarlija. Kalemegdan je još jedan od simbola Starog grada koji obavezno morate obići, a ukoliko iznajmite apartman u centru grada, biće Vam u neposrednoj blizini.

Kalemegdan Beograd
Kalemegdan Beograd

Na teritoriji Starog grada nalazi se i Dorćol, čija je dunavska obala uređena, sa dugačkom biciklističkom stazom, šetalištem i splavovima. U zimskom periodu dorćolski kej je važan za posmatrače vodenih ptica, jer se ovde mogu videti i vrste koje su retke na nivou Srbije. Ukoliko iznajmite apartman na Dorćolu, sigurno ćete uživati u čarima Dunava.

Vračar

Opština Vračar u današnjem obliku postoji od 1960. i obuhvata delove nekadašnjih opština Istočni Vračar, Neimar i Terazije. Vračar krase brojni muzeji uključujući i onaj posvećen Nikoli Tesli, Narodna bibilioteka, zgrada Beograđanke, spomenici, parkovi, četiri pozorišta, sedište Srpske književne zadruge i Stomatološki fakultet. Na teritoriji ove opštine se nalazi i najveći srpski pravoslavni hram, najveći pravoslavni hram na Balkanu i jedna od najvećih pravoslavnih crkava na svetu, hram Svetog Save.

Ukoliko Vam je potreban smeštaj Apartmani Beograd Vračar se nalaze u blizini hrama Svetog Save.

Panorama svetosavskog trga: Hram svetog Save, spomenik Karađorđu i Narodna biblioteka. Foto: Wikipedia
Novi Beograd

Uopšteno govoreći, Novi Beograd je jedna od 17 beogradskih opština. Ipak, on je grad za sebe.

Novi Beograd je grad u gradu, ovde ćete naći sve što Vam treba. Zelenilo i oazu mira, a sa druge strane, ovde ima dosta mesta koje možete obići, i zadovoljiti sve turističke potrebe. Iznajmljivanjem apartmana na Novom Beogradu ćete, žargonski rečeno, ubiti dve muve jednim udarcem. Dobićete priliku da upoznate najveću opštinu u Srbiji, a sa druge strane udaljeni ste od centra Beograda svega 20 minuta vožnje. Na taj način izbeći ćete gužvu u prestonici, a opet, imaćete prilike da je obiđete.

Palilula

U beogradske opštine spada od 1956. godine. Na teritoriji Palilula ističe se naselje Profesorska kolonija koju je osnovalo više od 40 profesora Beogradskog univerziteta između 1926. i 1929. godine. Među najpoznatijim stanarima ove četvrti, bio je Milutin Milanković, koji je živeo u ulici Ljube Stojanovića.

Ulica Stojana Novakovića koja izlazi na park u Profesorskoj koloniji.
Foto: David Dimić
Rakovica

Ime Rakovica prvi put se pominje u turskom popisu stanovništva iz 1560, kao selo Vlaha. Po predanju, mesto je dobilo ime po rakovima, stanovnicima potoka koji je proticao kroz naselje. Kao samostalna opština vodi se od 1974. godine.

Rakovica je bila jedina beogradska opština koja je za vreme NATO agresije na SRJ bila bombardovana svake noći.

Zvezdara
Po Astronomskoj opservatoriji sa zvezdarnicom, koja je završena 1932. godine na brdu Veliki Vračar , čitav kraj dobio je ime Zvezdara. Sadašnja opština pod tim nazivom postoji od 1960. godine.
Opservatorija. Izvor: Gradska opština Zvezdara

Zvezdarska šuma predstavlja utočište od gradske vreve, a vikendom, kada je lepo vreme, puno je šetača i ljubitelja prirode.

1956. godine, spajanjem Lekinog brda i Voždovca, nastala opština Voždovac koja je svoj današnji teritorijalni oblik dobila 1960. nakon pripajanja Ripnja, a poslednje izgrađeno naselje u ovoj opštini je “Stepa Stepanović” i završeno je 2012. godine.
Voždovac

Na području današnje gradske opštine Voždovac, vožd Karađorđe je 1806. prvi put oslobodio Beograd od Turaka. U spomen na taj događaj, ovaj kraj je nazvan Voždovo predgrađe, da bi kasnije dobio ime Voždovac.

1956. godine, spajanjem Lekinog brda i Voždovca, nastala je opština Voždovac koja je svoj današnji teritorijalni oblik dobila 1960. nakon pripajanja Ripnja, a poslednje izgrađeno naselje u ovoj opštini je “Stepa Stepanović” i završeno je 2012. godine.

Čukarica

Čukarica je dobila ime  po Čukarevoj mehani i Čukar česmi koje su se nalazile negde preko puta današnje Ade Ciganlije. Danas je Banovo brdo centar Čukarice i tu je smešteno i sedište opštine, a među najveća i najpoznatija naselja spadaju Železnik i Žarkovo.

beogradske opštine
Ada Ciganlija i Savsko jezero. Izvor: Wikipedia

Na teritoriji opštine Čukarice delatnost kulture obavlja više ustanova.

  • Kulturni centar,
  • Galerija 73,
  • Biblioteka “Laza Kostić”.

Savski venac je ime dobio kao simbol svog položaja unutar samog Beograda – u obliku venca, prostire obalom Save. Na teritoriji ove opštine se mnogo šta dogodilo ili pojavilo po prvi put u Beogradu. Poput prvih kafana, bolnica, prodavnica, pijaca, prvog pozorišta. Na ovoj opštini nalazila su se i dva najveće fudbalska kluba do II svetskog rata, Jugoslavija i BSK, koje su, na istom mestu nasledili Crvena Zvezda i Partizan.

Zemun

U sastavu beogradskih opština Zemun se nalazi od 1934, sa prekidom od 1941. do 1944.

Najstariji pisani tragovi o današnjem nazivu grada datiraju iz 12. veka. Ime Zemun vezuje se za dolazak prvih slovenskih plemena, oko 6. veka kada mu je nadenuto ime Zemlin (Zemljani grad) zbog velikog broja zemunica u kojima su stanovali tadašnji žitelji.

Beogradske opštine koje imaju status prigradskih

U prigradske opštine spadaju Surčin, Mladenovac, Lazarevac, Obrenovac, Sopot, Barajevo i Grocka. One se nalaze na površini od 2.126 kilometara kvadratnih i imaju 357.473 stanovnika.

Novi Statut omogućio je da prigradske opštine, uz saglasnost grada, imaju svoja javna preduzeća, kao i da Grad svoje izvorne nadležnosti može da prenese na prigradske opštine, što ranije nije bio slučaj.

Dostava hrane u Nišu